Producenci i sprzedawcy przydomowych oczyszczalni zwykle oferują zakup danego urządzenia wraz z usługą jego instalacji. Jest to korzystne i rozsądne rozwiązanie, ekipa montażowa bowiem zna specyfikację instalowanego sprzętu, ma również duże doświadczenie w jego montowaniu. Mimo to wielu inwestorów rozważa samodzielny montaż przydomowej oczyszczalni, licząc na oszczędności i większą kontrolę nad całym przedsięwzięciem. Tym bardziej, że samodzielna instalacja nie musi oznaczać utraty gwarancji na urządzenie. O ile oczywiście instalujący zapoznał się i zastosował się do zaleceń zawartych w instrukcji jego montażu. Z myślą o takich właśnie użytkownikach przygotowaliśmy krótki poradnik, który może pomóc w trakcie prac. Jako przykład instalacji obieramy oczyszczalnię biologiczną. Zapraszamy do lektury!
Co trzeba sprawdzić, zanim rozpoczniesz montaż przydomowej oczyszczalni ścieków?
Zanim zaczniesz prace ziemne, warto dobrze ocenić, czy wybrane rozwiązanie rzeczywiście pasuje do warunków działki. Na tym etapie liczą się nie tylko parametry urządzenia, ale też grunt, poziom wód gruntowych, sposób odprowadzania ścieków i formalności. Im dokładniej zaplanujesz ten etap, tym mniejsze ryzyko błędów i kosztownych poprawek.
Dobór typu oczyszczalni do warunków działki
Zanim ruszy budowa, należy zwrócić uwagę na typ oczyszczalni oraz warunki, w jakich ma pracować. Oczyszczalnia drenażowa sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie grunt jest przepuszczalny, działka ma odpowiednią powierzchnię, a niski poziom wód gruntowych pozwala bezpiecznie wykonać system rozsączający. Jeśli natomiast występuje wysoki poziom wód gruntowych, grunt jest gliniasty albo miejsca jest mało, lepszym wyborem często okazuje się montaż oczyszczalni biologicznej. W takich warunkach oczyszczalnię biologiczną łatwiej dopasować do działki, a sam system nie opiera się wyłącznie na naturalnej przepuszczalności gruntu.
Jakie formalności trzeba załatwić przed montażem?
Na etapie planowania istotne są też formalności. W większości przypadków budowę przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę realizuje się na zgłoszenie budowy, a nie na pozwolenie. Zgłoszenia dokonuje się przed rozpoczęciem robót budowlanych w starostwie powiatowym albo w urzędzie miasta na prawach powiatu. Trzeba jednak pamiętać, że obok prawa budowlanego w grę wchodzą też przepisy wodne – w zależności od sposobu odprowadzania ścieków może być konieczne zgłoszenie wodnoprawne albo pozwolenie wodnoprawne.
Przeczytaj też: Kiedy trzeba mieć pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków?
Kiedy trzeba mieć pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków?
Warto pamiętać, że w niektórych sytuacjach wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę – opisujemy w artykule, kiedy jest ono konieczne.
Czy trzeba sprawdzić miejscowy plan lub warunki zabudowy?
Przed przystąpieniem do inwestycji trzeba też sprawdzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo warunki zabudowy. Miejscowy plan może zawierać ograniczenia dotyczące sposobu zagospodarowania działki, ochrony wód gruntowych czy odprowadzania ścieków. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy planujesz odprowadzenie ścieków do gruntu, do rowu, do cieku wodnego albo zastosowanie elementów kwalifikowanych jako urządzenia wodne. W praktyce oznacza to, że jeszcze przed zakupem urządzenia warto ustalić, jakie zgłoszenia będą konieczne dla konkretnej działki i wybranego rozwiązania.
Dlaczego analiza działki jest tak ważna?
W praktyce to właśnie na tym etapie inwestor podejmuje najważniejszą decyzję. Dobry montaż przydomowej oczyszczalni zaczyna się nie od koparki, ale od właściwej oceny działki. Jeśli warunki są trudne, sam zbiornik to dopiero początek – trzeba jeszcze przemyśleć sposób odprowadzania ścieków, odpowiednie poziomy posadowienia, miejsce na przyłącza i późniejszą konserwację. Im lepiej zaplanowany cały proces, tym mniejsze ryzyko dodatkowych kosztów i poprawek po zakończeniu montażu.
Poradnik instalatora – instalacja oczyszczalni krok po kroku
Prawidłowy montaż zbiornika to etap, który wymaga dokładności i trzymania się instrukcji producenta. Nawet niewielkie błędy przy wykopie, wypoziomowaniu czy zasypaniu mogą później wpływać na pracę całego systemu. Dlatego warto przejść przez ten proces krok po kroku.
Przygotowanie wykopu pod zbiornik
Na początek niezbędne jest przygotowanie wykopu pod zbiornik. Powinien on być na tyle głęboki, by można było bezproblemowo połączyć go z instalacją kanalizacyjną budynku, trzeba pamiętać też przy tym o spadzie rury (25 mm na 1 mb), co umożliwi ściekom dobry przepływ. Wymiary wykopu będą się różnić w zależności od pojemności zbiornika oczyszczalni biologicznej, przyjęło się jednak, aby była to jego długość całkowita plus 1 metr. Podobnie ma się rzecz z szerokością wykopu. Głębokość zaś powinna być o około 20 cm większa od wysokości zbiornika oczyszczalni, posłuży to wysypaniu pod zbiornik podsypki z piasku stabilizowanego. Należy pamiętać, aby pokrywa włazu zawsze wystawała (przynajmniej 5 cm) nad powierzchnię gruntu.
Osadzenie i wypoziomowanie zbiornika
Kolejnym krokiem jest już wstawienie do wykopu zbiornika i wstępne wypoziomowanie go po dłuższej osi. Tuż potem trzeba wypełnić go w ⅓ wysokości wodą, powtórnie wypoziomować na osi wzdłużnej i zasypać gruntem. Grunt powinien być jednorodny w strukturze, najchętniej pochodzący z naszego wykopu. Sam wykop zaś – być umiejscowiony tak, by do zbiornika można było się bez problemów dostać w celach konserwacji, naprawy i opróżnienia.
Napowietrzanie, wentylacja i dostęp serwisowy
Jeżeli w wykopie zbiera się woda, to może oznaczać, że działka położona jest na podmokłym gruncie. W tym wypadku należy zbiornik zasypać mieszaniną piasku i cementu (tzw. suchy beton). Zbiornik przydomowej oczyszczalni powinien wreszcie zostać wyposażony we właściwą instalację napowietrzającą system (syfony) oraz wentylację pionową (rura o przekroju 110 mm) w wysokości o 30 cm większej od szczytu (kalenicy) dachu. Na tym etapie prac mamy już zasypany zbiornik i możemy przystąpić do montażu rurociągu.
Montaż rurociągu i systemu rozsączającego
Wcześniej przyglądaliśmy się instalacji zbiornika na nieczystości na przykładzie oczyszczalni biologicznej. Najpierw wykonany został wykop o stosownych wymiarach, następnie na jego dno podłożono podsypkę z suchego betonu, po czym wstawiono i wypoziomowano zbiornik. Po jego zasypaniu zainstalowane zostały syfony zapewniające prawidłowe przewietrzanie układu oraz wentylacja wysoka pionu kanalizacyjnego. Teraz nadeszła pora na dokończenie dzieła, czyli montaż rurociągu w popularnym systemie drenażowym.
Dziś montujemy rury drenażowe dla oczyszczalni EKO-BIO. Na pierwszy ogień – przygotowanie wykopów pod instalację. Niezbędny jest wykop pod rurę kanalizacyjną oraz pod instalację drenażową (albo jeden, łączący te funkcje). Minimalna szerokość wykopu u jego podstawy powinna wynosić 30 cm, głębokość to przeciętnie 50-60 cm. Minimalna odległość, jaką trzeba zostawić pomiędzy poszczególnymi rurami drenarskimi to 150 cm.
Układanie rur i wykonanie podsypki
Dno wykopów pod instalację drenażową oczyszczalni stabilizujemy suchym betonem (w proporcji 1 miara cementu na 15 miar piachu), na to zaś kładziemy podsypkę piaskowo-żwirową (umożliwi lepsze wchłanianie i końcową filtrację wypompowywanej wody). Na tak przygotowane podłoże można już układać rury, należy jedynie pamiętać o takim ich położeniu, żeby nacięcia (perforacje) znajdowały się na bokach poszczególnych przewodów. Całość zabezpieczyć od góry geowłókniną, co ochroni wnętrze rur przed ziarnami piasku i dodatkowo zabezpieczy je przed chłodem. Nie zapominamy oczywiście o zachowaniu spadku w rurach instalacji drenażowej, tu wynosi on od 0,5% dla gruntu słabo przepuszczalnego do 1% dla gruntu dobrze chłonącego wilgoć.
Studzienka rozdzielcza i wentylacja systemu
Jeżeli w instalacji montowana była studzienka rozdzielcza, spadek trzeba będzie wyliczyć od niej do ostatniego otworu na rurze. Całość systemu wyposażamy w wyloty wentylacyjne (tzw. grzybki), które powinny wystawać około 40 cm ponad powierzchnię gruntu. By uniknąć na terenie posesji stawiania kilku grzybków, można spiąć rury i napowietrzyć je tylko jednym urządzeniem.
Podłączenie zasilania elektrycznego
Na sam koniec pozostaje jedynie zainstalować przewody elektryczne (niezbędne jest doprowadzenie napięcia 230V potrzebnego do obsługi sterownika), zadanie to jednak najlepiej zostawić fachowcowi z uprawnieniami! A kiedy sieć zasilająca jest już wreszcie gotowa, można rozpocząć testy i regulowanie naszej nowej oczyszczalni biologicznej. Proste, prawda?
Przeczytaj również: Dlaczego poletko rozsączające jest często wybieranym sposobem odprowadzenia wody pościekowej z oczyszczalni?
Dlaczego poletko rozsączające jest często wybieranym sposobem odprowadzenia wody pościekowej z oczyszczalni?
Decydując się na montaż przydomowej oczyszczalni ścieków, trzeba wziąć pod uwagę wiele kryteriów, aby stworzyć funkcjonalną instalację. Ważne jest między innymi to, ile osób będzie z niej korzystać i jakie ilości nieczystości będą produkowane. Istotny może okazać się też rodzaj podłoża, na którym zostanie zamontowana. Jedną z istotniejszych kwestii, na które trzeba się wówczas zdecydować, jest sposób odprowadzanie wody pościekowej z oczyszczalni. Najpopularniejszą metodą jest wykorzystanie poletka rozsączającego.
Najczęstsze błędy przy samodzielnym montażu przydomowej oczyszczalni
Najczęstszy błąd to zły dobór technologii do warunków działki. Wiele osób wybiera oczyszczalnię drenażową bez sprawdzenia, czy grunt rzeczywiście nadaje się do rozsączania i czy poziom wód gruntowych nie jest zbyt wysoki. Taki montaż oczyszczalni bywa później źródłem problemów z odprowadzaniem ścieków, przeciążeniem drenażu i koniecznością szybkiej przebudowy systemu. Jeśli warunki są trudne, montaż oczyszczalni biologicznej najczęściej daje większą elastyczność i bezpieczeństwo eksploatacji.
Drugim częstym błędem jest pośpiech przy pracach ziemnych. Niedokładne przygotowanie wykopu, źle ustabilizowane dno zbiornika, błędne wypoziomowanie, niewłaściwe spadki rur albo brak miejsca na serwis powodują później uszkodzenia, awarie i niepotrzebne poprawki. W praktyce koszt takich napraw często przewyższa oszczędności, które miał dać samodzielny montaż. Dlatego należy zwrócić uwagę na należyte przygotowanie podłoża, zgodność z instrukcją oraz logiczne zaplanowanie całej instalacji już przed rozpoczęciem montażu.
Trzeci problem to bagatelizowanie formalności. Niektórzy inwestorzy skupiają się wyłącznie na wykopie i montażu, a zapominają o tym, że budowę trzeba wcześniej zgłosić, a po wykonaniu instalacji dopełnić obowiązków związanych z eksploatacją.
Ile kosztuje montaż przydomowej oczyszczalni ścieków?
Nie da się uczciwie podać jednej kwoty, bo koszt montażu zależy od kilku rzeczy naraz: rodzaju urządzenia, pojemności, zakresu prac budowlanych, długości rurociągu, sposobu odprowadzenia ścieków oraz warunków gruntu. Im trudniejsza działka, tym większa szansa, że pojawi się konieczność zastosowania przepompowni, wyniesienia systemu, dodatkowego zabezpieczenia albo zmiany technologii. Właśnie dlatego dwa podobne domy jednorodzinnego typu mogą mieć zupełnie różny budżet na oczyszczalnię.
Przeczytaj też: Ile to kosztuje? Zestawienie cenowe różnych typów oczyszczalni ścieków
Ile to kosztuje? Zestawienie cenowe różnych typów oczyszczalni ścieków
Zobacz zestawienie cenowe różnych typów oczyszczalni ścieków EKO-BIO!
Samodzielny montaż może dać oszczędności, ale tylko wtedy, gdy inwestor dobrze rozumie cały proces i nie popełni błędów, które wygenerują serię poprawek. Jeśli dojdą do tego dodatkowe koszty związane z odwodnieniem wykopu, wymianą gruntu, przeróbką drenażu albo konieczności zmiany systemu po zakupie, pozorna oszczędność szybko znika. Nie chcesz przeprowadzać instalacji oczyszczalni ścieków samodzielnie? Skontaktuj się z Eko-Bio – pomożemy!
Najczęściej zadawane pytania
Tak, ale tylko przy dokładnym zapoznaniu się z dokumentacją urządzenia, instrukcją montażu i warunkami działki. Samodzielny montaż przydomowej oczyszczalni ścieków jest możliwy, jednak producent i lokalne przepisy mogą wymagać spełnienia konkretnych warunków technicznych oraz formalnych.
Najczęściej nie. Dla oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę zazwyczaj wystarcza zgłoszenie budowy. Jeżeli jednak sposób odprowadzania ścieków obejmuje ingerencję w wody albo urządzenia wodne, może być konieczne zgłoszenie wodnoprawne lub pozwolenie wodnoprawne.
Zgłoszenia dokonuje się przed rozpoczęciem robót budowlanych w starostwie powiatowym albo w urzędzie miasta na prawach powiatu. Do prac można przystąpić po 21 dniach, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu.
Nie zawsze, ale wysoki poziom wód gruntowych często wyklucza klasyczny drenaż w najprostszej postaci. W takich warunkach zwykle lepsza okazuje się oczyszczalnia biologiczna, czasem z przepompownią i rozsączaniem w nasypie. To pokazuje, jak ważny jest dobór systemu do działki, a nie tylko do budżetu.
To zależy od elementu systemu, ale najczęściej przyjmuje się minimum 2 m od granicy działki dla zbiornika, 15 m od studni dla zbiornika i 30 m od studni dla elementów rozsączających przy ściekach biologicznie oczyszczonych. Trzeba też uwzględnić odległości od budynków mieszkalnych, instalacji podziemnych i innych urządzeń na działce.
