Oczyszczalnie biologiczne powyżej 20 osób – jak odpowiednio dobrać?

Oczyszczalnie biologiczne powyżej 20 osób dobiera się na podstawie rzeczywistego dopływu ścieków, ładunku zanieczyszczeń i sposobu użytkowania obiektu. Sama liczba mieszkańców, gości lub pracowników nie wystarczy, aby określić potrzebną wydajność instalacji. Sprawdź, jakie parametry trzeba przeanalizować, zanim wybierzesz technologię, zbiornik i sposób odprowadzania oczyszczonych ścieków.

Oczyszczalnia przy większym obiekcie musi działać sprawnie zarówno w spokojniejsze dni, jak i przy pełnym obłożeniu. W pensjonacie liczba gości może wyraźnie wzrosnąć w weekendy i sezonie, a w zakładzie pracy dopływ ścieków zmienia się w rytmie zmian. Takie wahania trzeba przewidzieć już na etapie planowania instalacji. Ważne są również miejsce na działce oraz dostęp do urządzeń potrzebny do przeglądów i serwisu. Jak dopasować oczyszczalnię biologiczną, która sprawdzi się do oczyszczania ścieków w miejscach użytkowanych przez ponad 20 osób.

Oczyszczalnia do 20 osób a system dla ponad 20 użytkowników

Musisz wiedzieć, że podana przez producenta oczyszczalni maksymalna liczba użytkowników nie jest wartością orientacyjną. Wynika z wydajności hydraulicznej urządzenia oraz dopuszczalnego ładunku zanieczyszczeń, który może przyjąć proces biologiczny. Jeżeli np. przydomowa oczyszczalnia ścieków została zaprojektowana dla maksymalnie 20 osób, nie należy zakładać, że bez problemu obsłuży 25 albo 30 stałych użytkowników.

Pamiętaj o tym, że pojemność zbiornika nie jest tym samym co dobowa przepustowość oczyszczalni. Większy zbiornik może poprawiać retencję i pomagać w wyrównywaniu dopływu, ale sam nie zwiększa wydajności części biologicznej. O niej decydują również objętość robocza poszczególnych komór, ilość dostępnego tlenu, sposób utrzymania mikroorganizmów, wydajność urządzeń napowietrzających oraz przyjęte parametry sterowania. Po przekroczeniu zakresu danego modelu trzeba zastosować większą oczyszczalnię, układ kilku współpracujących modułów albo instalację zaprojektowaną indywidualnie.

Jak obliczyć wydajność biologicznej oczyszczalni ścieków dla ponad 20 osób?

Poszukiwania oczyszczalni dla budynków powyżej 20 osób należy zacząć od obliczenia ilości ścieków powstających w ciągu doby. Najlepszym źródłem danych są wskazania wodomierzy z istniejącego obiektu. Przy nowej inwestycji wykorzystuje się prognozy przygotowane na podstawie przeznaczenia budynku, liczby użytkowników, wyposażenia sanitarnego i sposobu eksploatacji.

W uproszczonych obliczeniach można przyjąć określone zużycie wody na osobę, ale zawsze trzeba wskazać zastosowane założenie. Przykładowo, przy wartości 150 l na osobę na dobę otrzymamy:

Pamiętaj, że to jedynie przykład – wartość 150 l nie jest stałą ilością ścieków wytwarzaną przez każdego użytkownika. Rzeczywisty dopływ zależy m.in. od wyposażenia budynku, oszczędności wody, obecności kuchni lub pralni, długości pobytu użytkowników oraz charakteru działalności prowadzonej w obiekcie.

RLM a liczba użytkowników oczyszczalni

Drugim podstawowym parametrem jest RLM, czyli równoważna liczba mieszkańców. Jedna jednostka RLM odpowiada dobowemu ładunkowi substancji organicznych wyrażonemu jako 60 g BZT₅. BZT₅ określa ilość tlenu potrzebnego mikroorganizmom do biologicznego rozkładu zanieczyszczeń w ciągu pięciu dni.

Liczba użytkowników nie zawsze jest równa liczbie RLM. Osoby przebywające w biurze przez osiem godzin wytworzą inne obciążenie niż mieszkańcy korzystający z budynku przez całą dobę. Z kolei restauracja, pralnia lub zaplecze kuchenne mogą znacząco zwiększyć ilość i zmienić skład ścieków. Jeżeli do kanalizacji mają trafiać ścieki technologiczne, a nie wyłącznie bytowe, typowa przydomowa oczyszczalnia może nie być odpowiednim rozwiązaniem. Należy więc dodatkowo sprawdzić:

• czy oczyszczalnia przyjmie przewidywaną objętość ścieków;
• czy proces biologiczny poradzi sobie z dopływającym ładunkiem zanieczyszczeń.

Sposób użytkowania budynku a parametry instalacji

W budynkach wielorodzinnych i na małych osiedlach dopływ jest stosunkowo regularny, ale występują wyraźne szczyty poranne i wieczorne. Oprócz odpowiedniej przepustowości liczy się trwałość urządzenia, łatwy dostęp do komór, alarmowanie o awarii oraz możliwość prowadzenia prac serwisowych bez długiej przerwy w działaniu.

Pensjonaty, hotele i ośrodki wypoczynkowe pracują inaczej. W sezonie oczyszczalnia może przez wiele tygodni przyjmować dopływ bliski maksymalnemu, a poza sezonem działać przy niewielkim obciążeniu. System powinien zachować stabilność w obu sytuacjach. Trzeba też doliczyć ścieki z kuchni, pralni, strefy SPA lub restauracji, jeżeli takie zaplecze znajduje się w obiekcie.

Szkoły i przedszkola generują ścieki głównie w ciągu dnia, od poniedziałku do piątku. W weekendy, święta i wakacje dopływ spada. Właśnie dlatego nie można dobrać instalacji wyłącznie na podstawie liczby uczniów. Potrzebna jest analiza godzin użytkowania, zaplecza gastronomicznego oraz długości przerw w pracy placówki.

Jakie parametry trzeba porównać przed zakupem?

Przed wyborem oczyszczalni należy sprawdzić takie parametry, jak:

• przepustowość nominalną wyrażoną w m³ ścieków na dobę;
• maksymalny dobowy ładunek BZT₅;
• dopuszczalny minimalny i maksymalny dopływ;
• wyniki oczyszczania dla BZT₅, ChZT i zawiesiny ogólnej;
• wymagania dotyczące usuwania azotu i fosforu, jeżeli dotyczą inwestycji;
• liczbę i pojemność komór technologicznych;
• pobór energii przez dmuchawy, pompy, przepompownię i automatykę;
• sposób działania przy przerwie w dopływie oraz po ponownym uruchomieniu;
• częstotliwość usuwania osadu nadmiernego;
• dostępność serwisu, części i urządzeń zastępczych;
• warunki posadowienia oraz odporność zbiornika na obciążenia gruntu i wypór wód gruntowych.

Warto również sprawdzić deklarację właściwości użytkowych i raporty z badań kompletnego urządzenia. Norma EN 12566-3 może mieć zastosowanie do małych oczyszczalni ścieków odpowiedniego typu i zakresu.

Automatyka, napowietrzanie i ograniczanie odorów

Większa oczyszczalnia biologiczna powinna być wyposażona w automatykę adekwatną do skali instalacji. Sterownik może zarządzać czasem napowietrzania, pracą pomp, recyrkulacją osadu i odprowadzaniem odpływu. Przydatne są alarmy awarii, rejestr zdarzeń oraz możliwość sprawdzenia czasu pracy poszczególnych urządzeń.

Tryb ekonomiczny może ograniczać intensywność napowietrzania przy małym dopływie, ale musi być elementem zaprojektowanego procesu, a nie przypadkowym wyłączaniem dmuchawy. Niedobór tlenu sprzyja pogorszeniu działania mikroorganizmów, procesom gnilnym i powstawaniu odorów. Z drugiej strony zbyt intensywne napowietrzanie zwiększa zużycie energii i może niepotrzebnie podnosić koszty eksploatacji.

Prawidłowo dobrana, wentylowana i eksploatowana oczyszczalnia nie powinna być źródłem stałego, uciążliwego zapachu. Nie oznacza to jednak całkowitej bezwonności w każdych warunkach. Odory mogą pojawić się między innymi przy przeciążeniu, awarii dmuchawy, długiej przerwie w dopływie, problemach z wentylacją albo wprowadzeniu do kanalizacji substancji szkodliwych dla mikroorganizmów.

Jakich formalności wymaga oczyszczalnia powyżej 20 osób?

Zakres formalności zależy przede wszystkim od wydajności instalacji, sposobu odprowadzania ścieków, rodzaju obiektu i lokalizacji inwestycji. Zgodnie z Prawem budowlanym budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m³ na dobę co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia. Po przekroczeniu 7,5 m³ na dobę zasadniczo potrzebne jest pozwolenie na budowę. Osobno trzeba rozpatrywać przepisy wodnoprawne. Wprowadzanie do wód lub do ziemi do 5 m³ ścieków na dobę może mieścić się w zwykłym korzystaniu z wód, jeżeli służy zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego albo rolnego. Samo wprowadzanie ścieków w takim zakresie nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia wodnoprawnego. Wykonanie urządzenia wodnego służącego do wprowadzania oczyszczonych ścieków do ziemi wymaga jednak zgłoszenia wodnoprawnego.

Powyżej 5 m³ ścieków na dobę odprowadzanie wykracza poza zakres zwykłego korzystania z wód i co do zasady wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Trzeba również pamiętać, że hotel, szkoła, pensjonat, osiedle albo obiekt usługowy nie są objęte zasadami dotyczącymi własnego gospodarstwa domowego. W ich przypadku zgoda wodnoprawna może być konieczna także przy mniejszym przepływie.

Przed rozpoczęciem inwestycji trzeba zatem sprawdzić:

• wymagania wynikające z Prawa budowlanego;
• rodzaj potrzebnej zgody wodnoprawnej;
• możliwość zastosowania planowanego odbiornika oczyszczonych ścieków;
• wymagania miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy;
• wymagane odległości od studni, budynków, granic działki i pozostałej infrastruktury;
• ewentualne ograniczenia wynikające z położenia na obszarze chronionym lub terenie szczególnego zagrożenia powodzią.

Przepisy i miejscowe uwarunkowania należy sprawdzić dla konkretnej działki. Opisane progi nie zastępują ustaleń z projektantem, właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej i Wodami Polskimi.

Jak EKO-BIO pomaga dobrać oczyszczalnię dla ponad 20 osób?

Aby dobrać instalację dla ponad 20 użytkowników, potrzebne są dane o rzeczywistym lub prognozowanym dopływie ścieków, ładunku BZT₅, godzinach użytkowania obiektu, możliwych przeciążeniach, warunkach gruntowo-wodnych i planowanym sposobie odprowadzania odpływu.

W EKO-BIO analizujemy indywidualne potrzeby inwestora – oferujemy kompleksową realizację oczyszczalni, od etapu projektowego po montaż i uruchomienie. Wykonujemy instalacje m.in. dla hoteli, restauracji, szkół, przedszkoli, hal, budynków biurowych i małych miejscowości. Przed przygotowaniem oferty może być potrzebna wizja lokalna, która pozwala ocenić ukształtowanie terenu, możliwości montażowe, dostęp dla sprzętu oraz warunki wykonania odbiornika oczyszczonych ścieków. Jeśli potrzebujesz oczyszczalni dla więcej niż 20 osób, skontaktuj się z EKO-BIO i przekaż podstawowe dane o obiekcie, liczbie użytkowników, zużyciu wody i sposobie użytkowania budynku.