Źle zgłoszona przydomowa oczyszczalnia ścieków może oznaczać kary lub nakaz likwidacji. Zobacz, jak zrobić to zgodnie z przepisami i spać spokojnie.
Dla wielu właścicieli domów przydomowa oczyszczalnia ścieków to dziś rozsądna alternatywa dla szamba. Często jest to również jedyne sensowne rozwiązanie tam, gdzie nie ma dostępu do sieci kanalizacyjnej. O takim wyborze decydują głównie względy ekologiczne, codzienna wygoda i niższe koszty użytkowania w dłuższej perspektywie.
Powinieneś jednak pamiętać, że realizacja takiej inwestycji wiąże się z określonymi obowiązkami formalnymi. W zależności od warunków lokalnych, sposobu odprowadzania ścieków oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa przydomowej oczyszczalni ścieków może wymagać zgłoszenia budowy, zgłoszenia wodnoprawnego lub (w szczególnych przypadkach) uzyskania pozwolenia. Znajomość tych zasad pozwoli Ci uniknąć problemów na etapie realizacji i późniejszej eksploatacji.
Kiedy wystarczy zgłoszenie budowy oczyszczalni ścieków?
W zdecydowanej większości przypadków budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga pozwolenia na budowę. Dotyczy to instalacji o wydajności do 7,5 m³ na dobę, przeznaczonych wyłącznie na potrzeby własnego gospodarstwa domowego. Takie oczyszczalnie są traktowane jako niewielkie obiekty infrastruktury technicznej, których realizacja odbywa się na uproszczonych zasadach.
Zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w takiej sytuacji wystarczające jest zwykłe zgłoszenie budowy. Oznacza to, że Ty, jako inwestor nie musisz przechodzić pełnej procedury uzyskiwania pozwolenia, pod warunkiem że planowana oczyszczalnia spełnia wymagania techniczne i nie koliduje z obowiązującymi przepisami lokalnymi.
Jak zgłosić przydomową oczyszczalnię ścieków do gminy krok po kroku?
Samo zgłoszenie przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest skomplikowane, ale wymaga dokładności. Jeśli zadbasz o komplet dokumentów już na starcie, unikniesz wezwań do uzupełnień i niepotrzebnego przeciągania sprawy.
Zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych w odpowiednim wydziale budownictwa starostwa powiatowego lub (w przypadku miast na prawach powiatu) w urzędzie miasta. Jeżeli w terminie 21 dni od dnia dokonania zgłoszenia organ nie wniesie sprzeciwu, możesz legalnie przystąpić do realizacji inwestycji. 
Do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków wymagane są cztery podstawowe elementy:
-
Mapka sytuacyjno-wysokościowa – pokazująca lokalizację oczyszczalni oraz zachowanie wymaganych odległości od budynków, granic działki, studni i cieków wodnych.
-
Formularz zgłoszenia budowy – oficjalny druk informujący urząd o planowanej inwestycji.
-
Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością – potwierdzające tytuł prawny do działki.
-
Dokumentacja techniczna oczyszczalni – opisująca zastosowaną technologię, sposób działania oraz parametry urządzenia.
Warto pamiętać!
W przypadku biologicznych przydomowych oczyszczalni ścieków istotnym elementem dokumentacji technicznej jest deklaracja zgodności producenta, potwierdzająca spełnienie wymagań norm:
EN 12566-3:2005 + A2:2013 oraz EN 12566-3:2016.Dokument ten potwierdza, że urządzenie zostało przebadane i dopuszczone do stosowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zgłoszenie wodnoprawne i pozwolenie wodnoprawne – kiedy są wymagane?
Przydomowa oczyszczalnia ścieków może funkcjonować bez dodatkowych decyzji tylko wtedy, gdy jej działanie mieści się w granicach tzw. zwykłego korzystania. W momencie, gdy instalacja zaczyna oddziaływać na wody lub urządzenia związane z gospodarką wodną, pojawiają się kolejne obowiązki formalne.
Dotyczy to w szczególności 3 sytuacji:
- Oczyszczone ścieki trafiają do rzeki, cieku lub innego zbiornika wodnego.
- Ścieki są kierowane do rowu melioracyjnego.
- Planowane jest wykonanie elementów traktowanych jako urządzenia wodne.
W takich przypadkach inwestycja podlega przepisom ustawy Prawo wodne i wymaga kontaktu z organami właściwymi w sprawach wodnych, w tym z Wodami Polskimi. W zależności od zakresu ingerencji może być konieczne zgłoszenie wodnoprawne albo uzyskanie pozwolenia w drodze decyzji administracyjnej.
Lokalizacja oczyszczalni a plan zagospodarowania przestrzennego
Wybór miejsca pod przydomową oczyszczalnię ścieków nie jest wyłącznie kwestią techniczną. Nawet najlepiej dobrane urządzenie może zostać zakwestionowane, jeżeli jego lokalizacja nie będzie zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy.
Dokumenty planistyczne określają, jak można zagospodarować teren i jakie ograniczenia obowiązują na danej działce. Dotyczy to między innymi ochrony wód gruntowych, sąsiedztwa zbiorników wodnych oraz zachowania bezpiecznych odległości od zabudowy i granic nieruchomości.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie zostanie spełniony, urząd może wezwać Cię do zmiany projektu albo odmówić przyjęcia zgłoszenia.
Ocena warunków działki przed budową oczyszczalni
Jeżeli masz wątpliwości, czy przydomowa oczyszczalnia ścieków może zostać bezpiecznie i zgodnie z przepisami zlokalizowana na Twojej działce, warto rozważyć wizję lokalną. To moment, w którym teoria spotyka się z rzeczywistością.
Bezpośrednie sprawdzenie warunków terenowych pozwala ocenić, gdzie oczyszczalnia faktycznie może stanąć i czy spełni wymagania dotyczące odległości, ochrony wód oraz zapisów planu zagospodarowania. Z doświadczenia wiemy, że bardzo często właśnie na tym etapie zapadają decyzje, które oszczędzają czas i formalne problemy później.
Oferta nowoczesnych biologicznych oczyszczalni EKO-BIO
W EKO-BIO projektujemy i dostarczamy biologiczne oczyszczalnie ścieków przeznaczone do indywidualnych systemów gospodarki ściekowej. Nasze rozwiązania powstają z myślą o zgodności z obowiązującymi przepisami oraz realnych warunkach, w jakich będą pracować – zarówno na etapie zgłoszenia, jak i późniejszej eksploatacji.
Każdą oczyszczalnię dobieramy indywidualnie, uwzględniając warunki działki, liczbę użytkowników oraz sposób odprowadzania ścieków. Instalacje mogą funkcjonować w ramach zwykłego korzystania i nie powodują problemów formalnych. Do każdego systemu przygotowujemy kompletną dokumentację techniczną, potrzebną przy zgłoszeniu budowy lub procedurach wodnoprawnych.
Możemy zagwarantować naszym klientom wsparcie na wszystkich etapach inwestycji, począwszy od doboru rozwiązania, przez przygotowanie dokumentów, aż po uruchomienie oczyszczalni. Zapewniamy wsparcie również po uruchomieniu instalacji tak, aby użytkowanie oczyszczalni było bezpieczne, stabilne i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Zakres niezbędnych dokumentów może się nieznacznie różnić w zależności od gminy, jednak w większości przypadków urząd oczekuje kompletnego zestawu podstawowych załączników. W przypadku dokonania zgłoszenia inwestor jest obowiązany przedłożyć organowi właściwemu dokumenty pozwalające ocenić planowaną inwestycję.
Do zgłoszenia należy dołączyć m.in.:
- zgłoszenie budowy oczyszczalni ścieków,
- oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- mapę lub szkic z zaznaczoną lokalizacją oczyszczalni,
- dokumentację techniczną oczyszczalni, w tym opis urządzenia i sposób odprowadzania ścieków.
Po złożeniu dokumentów urząd przekazuje informację o przyjęciu zgłoszenia albo wnosi sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej.
Wykonanie oczyszczalni bez wcześniejszego zgłoszenia nie zawsze oznacza konieczność jej likwidacji. W wielu sytuacjach możliwa jest legalizacja istniejącej instalacji.
Najczęściej polega ona na:
- złożeniu zaległego zgłoszenia budowlanego,
- uzupełnieniu lub sporządzeniu dokumentacji technicznej,
- przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, jeśli wymaga tego organ.
Urząd sprawdza, czy oczyszczalnia spełnia obowiązujące przepisy, w tym wymagania wynikające z prawa ochrony środowiska, oraz czy nie oddziałuje negatywnie na środowisko wodne.
Gmina ma prawo odmówić przyjęcia zgłoszenia, choć nie jest to częsta praktyka. Dzieje się tak głównie wtedy, gdy inwestycja nie spełnia podstawowych warunków formalnych.
Odmowa może nastąpić m.in. w przypadku:
- niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- braku zachowania odpowiednich odległości od granicy działki, studni lub zbiorników wodnych,
- ryzyka, że odprowadzanie ścieków będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wodne.
Brak zgłoszenia budowy oczyszczalni ścieków może prowadzić do konsekwencji administracyjnych i finansowych. Organ nadzoru budowlanego może wszcząć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.
W rzeczywistości może to oznaczać: wezwanie do legalizacji, nałożenie kary administracyjnej, obowiązek wstrzymania eksploatacji, a w skrajnych przypadkach nakaz usunięcia instalacji.
W przypadku przydomowych oczyszczalni ścieków nie zawsze dochodzi do formalnego odbioru w rozumieniu znanym z budowy budynku mieszkalnego. Najczęściej procedura ogranicza się do przyjęcia zgłoszenia budowy wraz z dokumentacją techniczną przez właściwy organ administracyjny. Jeżeli zgłoszenie zostało złożone prawidłowo i urząd nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie, inwestycja uznawana jest za zgodną z przepisami.
Kontrola oczyszczalni może zostać przeprowadzona w sytuacjach budzących wątpliwości, na przykład w wyniku skargi lub w trakcie postępowania administracyjnego. W przypadku instalacji objętych procedurami wodnoprawnymi nadzór sprawują Wody Polskie, które mogą sprawdzić sposób odprowadzania ścieków oraz zgodność instalacji z wydanymi decyzjami.
W większości przypadków budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga uzyskiwania pozwolenia. Wystarczające jest zgłoszenie budowy.
Pozwolenie na budowę lub wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego tylko wtedy, gdy:
- oczyszczone ścieki są odprowadzane do wód powierzchniowych,
- planowane jest wykonanie urządzenia wodnego,
- instalacja wykracza poza ramy zwykłego korzystania.
Z reguły tak, o ile plan dopuszcza indywidualne rozwiązania gospodarki ściekowej i nie nakłada obowiązku podłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Jeżeli miejscowy plan nie obowiązuje, podstawą są warunki zabudowy oraz przepisy prawa budowlanego i wodnego, w tym regulacje dotyczące ochrony środowiska.
Sama eksploatacja oczyszczalni co do zasady nie podlega zgłoszeniu. Jednak w określonych sytuacjach eksploatacja wymaga zgłoszenia do właściwego organu.
Dotyczy to m.in. zmiany danych instalacji, zmiany sposobu użytkowania oraz zakończenia eksploatacji lub zaprzestania działalności.
Nie. W wielu przypadkach wystarczające jest zgłoszenie wodnoprawne, szczególnie gdy odprowadzanie ścieków odbywa się w ramach zwykłego korzystania i nie narusza przepisów dotyczących substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Pozwolenie wodnoprawne wymagane jest dopiero wtedy, gdy instalacja ingeruje w wody lub urządzenia wodne w sposób wykraczający poza podstawowe użytkowanie.
