Punkty gastronomiczne mogą być prawdziwym siedliskiem ścieków. Zresztą, nie ma w tym nic dziwnego – tam, gdzie jest mnóstwo gotowania, używania składników spożywczych, jak i zmywania brudnych naczyń, nie da się uniknąć powstawania odpadów. Problem zaczyna się jednak wtedy, kiedy trzeba je skutecznie usunąć. Oczyszczalnia ścieków jest koniecznością i ma zdecydowanie więcej zalet niż szambo. Dlaczego planowanie oczyszczalni dla punktu gastronomicznego jest tak ważne?
Zalety oczyszczalni dla punktów gastronomicznych
W przypadku punktów gastronomicznych profesjonaliści potwierdzają wyższość oczyszczalni nad szambem. Warto pamiętać o tym, aby wybrać odpowiednią firmę, która najlepiej zajmie się instalacją oczyszczalni. Oczyszczalnia dla punktu gastronomicznego, na dłuższą metę, wiąże się z niższymi kosztami eksploatacyjnymi, co na pewno jest istotne dla każdego rozsądnego przedsiębiorcy. Jakie jeszcze inne zalety mają oczyszczalnie?
- Ograniczenie wydatków – oprócz początkowej inwestycji, koszty oczyszczalni powinny wynosić tylko kilkaset złotych rocznie. Jest to mały ułamek wydatków, które muszą ponosić punkty gastronomiczne.
- Dbanie o ekologię – lokal, który dba o segregację odpadów i ma własną oczyszczalnię, jest postrzegany przez klientów zdecydowanie korzystniej. Świadomy klient, który myśli o ekologii, częściej wybierze takie miejsce, które wyróżnia się dbałością o naturę.
- Trwałość i łatwość w obsłudze – oczyszczalnie dla punktów gastronomicznych charakteryzują się wieloletnią trwałością. Nie ma ryzyka, że instalacja się przepełni,
a co istotne – oczyszczalnia umożliwia zredukowanie nieprzyjemnych zapachów.
Statystyki potwierdzają, że po inwestycji w oczyszczalnie ścieków, w kolejnych latach ponosi się tylko 10% wydatków, które są związane z utrzymywaniem powszechnie wybieranego szamba. Jedyną istotną rzeczą, o której należy pamiętać, to dostarczanie do oczyszczalni enzymów i specjalnych bakterii i o wywożeniu raz na jakiś czas osadu, który zbiera się w zbiorniku. Najlepsi przedsiębiorcy stawiają na przyszłościowe i ekonomiczne rozwiązania, dlatego oczyszczalnia jest przez nich coraz częściej wybierana.
Dlaczego ścieki z gastronomii wymagają odpowiednio dobranej oczyszczalni?
Ścieki powstające w restauracji, barze, kawiarni czy innym punkcie gastronomicznym różnią się od typowych ścieków bytowych pochodzących z gospodarstw domowych. W kuchni i zmywalni do instalacji trafiają resztki produktów spożywczych, tłuszcze, oleje oraz detergenty wykorzystywane podczas mycia powierzchni i brudnych naczyń. Właśnie dlatego oczyszczalnia dla punktu gastronomicznego musi być przygotowana na większe i bardziej zróżnicowane obciążenie.
Szczególnym problemem są ścieki z dużą zawartością tłuszczów. Ich ilość zależy od profilu działalności. Restauracja serwująca dużo potraw smażonych będzie generowała inne ścieki niż niewielka kawiarnia, cukiernia czy punkt wydający głównie gotowe produkty. Znaczenie ma również liczba przygotowywanych posiłków, intensywność zmywania, liczba stanowisk w kuchni oraz stosowane detergenty.
Gastronomia generuje ponadto duże ilości ścieków w sposób nierównomierny. Największy dopływ może występować podczas przygotowywania posiłków, po zakończeniu serwisu i przy intensywnym zmywaniu naczyń. Poza godzinami pracy lokalu ilość ścieków może gwałtownie spadać. Oczyszczalnie dla lokali gastronomicznych powinny więc zachowywać wysoką skuteczność również przy takich skokowych zmianach obciążenia.
Jaka oczyszczalnia ścieków dla punktu gastronomicznego sprawdzi się najlepiej?
Nie istnieje jedna oczyszczalnia ścieków, która będzie odpowiednia dla każdego lokalu. Innej wydajności potrzebuje mała gastronomia, innej restauracja obsługująca kilkuset gości dziennie, a jeszcze innej hotel, zajazd czy obiekt agroturystyki połączony z własną kuchnią. Dlatego odpowiedź na pytanie, jaka oczyszczalnia będzie najlepsza, zawsze powinna wynikać z analizy konkretnego obiektu.
Przy dużych obciążeniach bardzo dobrym rozwiązaniem są biologiczne oczyszczalnie ścieków przystosowane do zastosowania w obiektach komercyjnych. Odpowiednio dobrana instalacja wykorzystuje procesy biologiczne do rozkładu zanieczyszczeń i może zapewnić stabilną pracę mimo zmiennego dopływu ścieków. W zależności od konstrukcji urządzenia może być wykorzystywana między innymi technologia osadu czynnego.
Oczyszczalnie biologiczne przeznaczone dla gastronomii nie powinny być jednak dobierane według tych samych zasad co niewielkie instalacje dla gospodarstw domowych. W punkcie gastronomicznym znacznie większe znaczenie mają dobowe i godzinowe przepływy, charakter ścieków, ładunek zanieczyszczeń, udział tłuszczów oraz sposób pracy kuchni. Instalacja musi mieć również odpowiednią rezerwę hydrauliczną, aby krótkotrwały, intensywny dopływ wody ze zmywalni nie zakłócał procesu oczyszczania.
Jeżeli budynek znajduje się poza zasięgiem sieci kanalizacyjnej, własna oczyszczalnia pozwala uniezależnić gospodarkę ściekową obiektu od częstego opróżniania zbiornika bezodpływowego. W przypadku intensywnie działającej restauracji szambo może wymagać regularnego wywozu dużych ilości nieczystości, co w dłuższym okresie staje się uciążliwe i kosztowne.
Dlaczego biologiczne oczyszczalnie dobrze sprawdzają się w lokalach gastronomicznych?
Odpowiednio zaprojektowane biologiczne oczyszczalnie mogą pracować przy dużym obciążeniu zanieczyszczeniami organicznymi i nierównomiernym dopływie ścieków. Jest to szczególnie istotne w gastronomii, gdzie warunki pracy instalacji zmieniają się w zależności od pory dnia, dnia tygodnia czy sezonu.
Kluczowe pozostaje jednak dopasowanie technologii do charakteru ścieków. Nawet bardzo wydajna oczyszczalnia biologiczna może działać nieprawidłowo, jeżeli do systemu będą wprowadzane nadmierne ilości tłuszczów, agresywnych detergentów lub innych substancji zakłócających pracę mikroorganizmów. Z tego względu ścieki technologiczne z kuchni powinny być odpowiednio podczyszczane przed skierowaniem ich do zasadniczego procesu biologicznego.
Jaką rolę pełni separator tłuszczu w oczyszczalni gastronomicznej?
Jednym z najważniejszych elementów instalacji obsługującej ścieki z kuchni jest odpowiednio dobrany separator tłuszczu. Jego zadaniem jest oddzielenie tłuszczów i olejów od ścieków, zanim zostaną one wprowadzone do dalszej części systemu. Separator montuje się przed oczyszczalnią biologiczną, dzięki czemu ogranicza ilość substancji tłuszczowych trafiających bezpośrednio do procesu oczyszczania.
Dlaczego ma to tak duże znaczenie? Tłuszcze mogą osadzać się na przewodach, tworzyć zatory i gromadzić się na powierzchni ścieków w postaci kożucha. Ich nadmierna ilość może również negatywnie wpływać na mikroorganizmy odpowiedzialne za biologiczne oczyszczanie. Separatory tłuszczu zmniejszają więc ryzyko problemów eksploatacyjnych i pomagają utrzymać stabilną pracę oczyszczalni.
Dobór separatora powinien wynikać m.in. z przewidywanego przepływu ścieków, wyposażenia kuchni, liczby przygotowywanych posiłków i ilości powstających tłuszczów. Pojemność urządzenia musi odpowiadać rzeczywistej skali działalności gastronomicznej. Zbyt mały separator może szybko tracić skuteczność, szczególnie podczas najbardziej intensywnej pracy kuchni i zmywalni.
W niewielkich obiektach możliwe jest zastosowanie separatora podzlewowego obsługującego wybrane stanowisko. W większych restauracjach i obiektach komercyjnych zazwyczaj stosuje się rozwiązania o większej przepustowości, dopasowane do całej instalacji technologicznej. Niezależnie od rodzaju urządzenia konieczny jest łatwy dostęp do separatora, ponieważ wymaga on okresowej kontroli, czyszczenia i usuwania zgromadzonych zanieczyszczeń.
Jak dobrać wydajność oczyszczalni do restauracji?
Prawidłowe dopasowanie oczyszczalni wymaga czegoś więcej niż określenia liczby pracowników lub miejsc siedzących w restauracji. Pod uwagę bierze się zarówno ilość ścieków, jak i ich rzeczywisty ładunek zanieczyszczeń. Jednym z parametrów wykorzystywanych przy projektowaniu jest RLM, czyli równoważna liczba mieszkańców.
Równoważna liczba mieszkańców pozwala określić obciążenie oczyszczalni zanieczyszczeniami organicznymi w sposób umożliwiający porównanie obiektów o różnym charakterze. W przypadku gastronomii wartości RLM nie powinno się ustalać wyłącznie na podstawie liczby osób przebywających w budynku. Istotna jest działalność kuchni i związany z nią ładunek trafiający do ścieków.
Przy projektowaniu oczyszczalni dla restauracji warto uwzględnić między innymi:
- liczbę przygotowywanych i wydawanych posiłków,
- liczbę miejsc dla gości oraz pracowników,
- godziny i sezonowość pracy lokalu,
- intensywność korzystania ze zmywalni,
- ilość wody zużywanej w kuchni,
- dużą zawartość tłuszczów w ściekach,
- stosowane detergenty i środki myjące,
- maksymalny dobowy i chwilowy dopływ ścieków,
- sposób odprowadzania oczyszczonych ścieków,
- warunki gruntowe i dostępne miejsce na działce,
- możliwość przyszłej rozbudowy lokalu.
Dobrze przygotowana oczyszczalnia dla punktu gastronomicznego powinna mieć pewną rezerwę wydajności. Jeżeli restauracja zwiększy liczbę obsługiwanych gości, rozbuduje kuchnię lub zacznie organizować większe wydarzenia, instalacja pracująca już wcześniej na granicy swojej przepustowości może okazać się niewystarczająca. Warto więc już na etapie inwestycji sprawdzić możliwość późniejszej rozbudowy systemu.
Przeczytaj także: Czym jest RLM?

O czym pamiętać podczas eksploatacji oczyszczalni w gastronomii?
Sama budowa odpowiednio dobranej oczyszczalni nie kończy obowiązków właściciela lokalu. Stabilną pracę instalacji zapewnia prawidłowa eksploatacja, regularna kontrola oraz ograniczanie ilości problematycznych substancji wprowadzanych do kanalizacji.
Szczególnej kontroli wymagają separator tłuszczu i osad gromadzący się w zbiornikach. Separator powinien być regularnie opróżniany i czyszczony zgodnie z intensywnością użytkowania oraz zaleceniami dla konkretnego urządzenia. Nie można dopuszczać do sytuacji, w której nagromadzony tłuszcz zacznie przedostawać się do oczyszczalni. Warto pamiętać również o środkach wykorzystywanych podczas sprzątania i zmywania. Nadmierne ilości agresywnych detergentów mogą wpływać na warunki panujące w biologicznej części instalacji. Personel kuchni powinien wiedzieć, że odpady spożywcze, olej po smażeniu czy duże ilości tłuszczu nie mogą być po prostu wylewane do odpływu.
Regularna kontrola pozwala również odpowiednio wcześnie wykryć nieprawidłowości, takie jak zmiana zapachu, gromadzenie się nadmiernej ilości osadu, pogorszenie jakości zrzucanych ścieków czy problemy z napowietrzaniem. W przypadku oczyszczalni przemysłowych obsługujących lokale gastronomiczne właściwy serwis ma szczególne znaczenie ze względu na intensywność eksploatacji.
Budowa oczyszczalni dla gastronomii – lokalizacja i formalności
Przed rozpoczęciem inwestycji trzeba sprawdzić zarówno warunki techniczne, jak i możliwości zagospodarowania ścieków na konkretnej działce. Znaczenie ma rodzaj gruntu, poziom wód gruntowych, usytuowanie budynku, dostępna przestrzeń oraz sposób, w jaki oczyszczone ścieki będą odprowadzane.
W przypadku punktu gastronomicznego nie należy stosować rozwiązań przeznaczonych dla niewielkich budynków mieszkalnych. Ścieki związane z prowadzoną działalnością usługową mogą mieć charakter ścieków przemysłowych, dlatego inwestycja wymaga indywidualnego sprawdzenia obowiązujących wymogów. Zakres koniecznych zgłoszeń, pozwoleń i dokumentacji zależy między innymi od parametrów oczyszczalni oraz sposobu odprowadzania oczyszczonych ścieków.
Na etapie przygotowania inwestycji warto więc przeanalizować nie tylko koszt zakupu urządzeń, ale również całą instalację, dobór separatora, sposób zagospodarowania oczyszczonych ścieków i późniejszą obsługę. Kompleksowa obsługa obejmująca dobór technologii, przygotowanie dokumentacji, montaż i uruchomienie zmniejsza ryzyko błędów, które po rozpoczęciu działalności lokalu byłyby znacznie bardziej kosztowne do usunięcia.
Potrzebujesz pomocy w dopasowaniu oczyszczalni ścieków dla punktu gastronomicznego? Skontaktuj się z EKO-BIO – chętnie pomożemy!
Najczęściej zadawane pytania
Najczęściej wybierane są biologiczne oczyszczalnie ścieków dostosowane do większego i nierównomiernego obciążenia. Konkretne rozwiązanie powinno być jednak dobrane do liczby przygotowywanych posiłków, zużycia wody, intensywności pracy kuchni i zmywalni, ilości tłuszczów oraz sposobu odprowadzania oczyszczonych ścieków.
Tak. Oprócz ścieków bytowych w restauracji powstają ścieki technologiczne związane z działalnością kuchni. Zawierają one między innymi więcej substancji organicznych, tłuszczów, resztek żywności i detergentów. Z tego powodu oczyszczalni dla lokali gastronomicznych nie powinno się dobierać tak samo jak standardowej instalacji dla gospodarstwa domowego.
W instalacjach odprowadzających ścieki z kuchni o dużej zawartości tłuszczów separator jest bardzo istotnym elementem systemu. Podczyszcza ścieki przed ich skierowaniem do oczyszczalni biologicznej, ogranicza odkładanie tłuszczów i chroni dalsze elementy instalacji. Konieczność i parametry zastosowania separatora należy określić na podstawie charakteru instalacji oraz warunków technicznych danego obiektu.
Separator tłuszczu powinien znajdować się przed zasadniczą częścią oczyszczalni, aby zatrzymać tłuszcze przed ich przedostaniem się do procesu biologicznego. Miejsce montażu powinno również zapewniać łatwy dostęp potrzebny do kontroli, opróżniania i czyszczenia urządzenia. W przypadku małej gastronomii możliwe jest zastosowanie separatorów podzlewowych.
RLM to równoważna liczba mieszkańców, czyli parametr wykorzystywany do określania obciążenia oczyszczalni ładunkiem zanieczyszczeń organicznych. W przypadku gastronomii pozwala lepiej ocenić rzeczywistą skalę obciążenia niż sama liczba pracowników lub klientów. Podczas obliczeń bierze się pod uwagę charakter działalności i ilość zanieczyszczeń generowanych przez obiekt.
Restauracja nie generuje identycznej ilości ścieków przez całą dobę. Duże ilości mogą pojawiać się podczas przygotowania potraw oraz intensywnego zmywania, podczas gdy nocą dopływ może praktycznie zanikać. Technologia zastosowana w oczyszczalni powinna umożliwiać stabilną pracę również przy takich zmianach.
Przy dużej ilości ścieków szambo może oznaczać konieczność częstego opróżniania, a więc również regularne koszty wywozu. Własna oczyszczalnia wymaga większej inwestycji początkowej, ale pozwala na bieżąco oczyszczać powstające ścieki. W obiektach bez dostępu do sieci kanalizacyjnej może być dzięki temu znacznie praktyczniejszym rozwiązaniem.
Zakres formalności zależy od parametrów inwestycji, rodzaju instalacji oraz sposobu odprowadzania oczyszczonych ścieków. Przed rozpoczęciem budowy trzeba ustalić, jakie zgłoszenia, uzgodnienia lub pozwolenia są wymagane w konkretnym przypadku. Dokumentacja techniczna powinna uwzględniać zarówno oczyszczalnię, jak i sposób podczyszczania oraz dalszego zagospodarowania ścieków.

