Olej prawdopodobnie znajduje się w każdej kuchni. Jest niezbędnym produktem do smażenia potraw, w związku z czym w niektórych gospodarstwach domowych (i w prawie każdym lokalu gastronomicznym) bywa znaczące. Nie każdy jednak wie, co zrobić ze zużytym olejem. Zdarzają się przypadki, że po przygotowaniu posiłku, zużyty olej ląduje… w toalecie. Takie praktyki nie powinny jednak mieć miejsca. Czym grozi takie zachowanie i co w takim razie należy zrobić ze zużytym olejem?
Czy można wylać olej do toalety?
Nie, zużytego oleju kuchennego nie należy wylewać ani do toalety, ani do zlewu. Tłuszcz jadalny nie rozpuszcza się w wodzie w taki sposób, aby bezpiecznie przepłynąć przez całą instalację kanalizacyjną. Po wlaniu oleju do toalety część tłuszczu osadza się na ściankach rur, stygnie, tężeje i stopniowo tworzy tłustą warstwę, która zmniejsza ich średnicę. Problem dotyczy nie tylko dużych ilości tłuszczu po smażeniu frytek. Tak samo niebezpieczny dla rur odpływowych może być olej rzepakowy, olej słonecznikowy, oliwa, stary olej po smażeniu czy zużyty olej z marynat, np. z suszonych pomidorów.
Co się stanie, gdy olej trafi do toalety?
Wielu osobom wydaje się, że zużyty olej wylany do toalety po prostu trafi do szamba. Jednak zanim to się stanie, przebędzie on drogę, która może okazać się tragiczna w skutkach. Rury odpływowe i kanalizacyjne nie są przystosowane do obecności takich substancji, w związku z czym olej się na nich osadzi, czego skutkiem będzie akumulacja i tężenie. Co może to oznaczać w praktyce? Rury najpierw zostaną zatkane, a w konsekwencji mogą pęknąć. Taki problem może się okazać nie tylko nieprzyjemny, ale również kosztowny. Oprócz wymiany rur prawdopodobnie niezbędny będzie też remont mieszkania.
Co zrobić ze zużytym olejem?
Wiemy już, że rury odpływowe i kanalizacyjne czy oczyszczalnie ścieków nie poradzą sobie ze zużytym olejem. Jak zatem się go pozbyć w bezpieczny sposób? Wszystko zależy od jego ilości. Jeśli jest go niewiele, wystarczy wytrzeć go z patelni przy pomocy papierowego ręcznika i wyrzucić do śmietnika. Jednak w wyniku przygotowania niektórych dań (na przykład frytek) oleju pozostaje zdecydowanie więcej. W takim przypadku można go zlać na przykład do pustej butelki i gdy się zapełni, wyrzucić ją do śmietnika. Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych jest miejscem, do którego można nieodpłatnie oddać zużyty olej. Co ciekawe, użytego już raz oleju można użyć ponownie. Jednak warunkiem jest, by temperatura, w której był używany, nie przekraczała 190 stopni Celsjusza oraz nie był mieszany z innymi tłuszczami. Przed ponownym zastosowaniem należy go przecedzić i trzymać w szczelnie zamkniętym pojemniku. Takie rozwiązanie jest nie tylko ekologiczne, ale również pozwala na ochronę rur przed zatkaniem czy pęknięciem.
Czy olej kuchenny szkodzi oczyszczalni ścieków?
Tak, olej kuchenny może szkodzić również oczyszczalni ścieków. Jeśli zostanie wlany do toalety lub zlewu, nie znika – trafia dalej do kanalizacji, a następnie do oczyszczalni. Tam tłuszcze kuchenne mogą utrudniać proces oczyszczania, zwiększać ilość osadów i podnosić koszty eksploatacji instalacji.
Większość oczyszczalni ścieków jest przystosowana do oczyszczania typowych ścieków bytowych, ale nie do regularnego przyjmowania dużych ilości tłuszczów kuchennych. Olej może tworzyć na powierzchni ścieków tłustą warstwę, która ogranicza dostęp tlenu i utrudnia prawidłowy przebieg procesów biologicznych. Rozkładające się tłuszcze mogą też powodować nieprzyjemny odór, szczególnie wtedy, gdy zaczynają zalegać w instalacji.
Problem jest szczególnie istotny w domach korzystających z przydomowej oczyszczalni ścieków. W takiej instalacji równowaga biologiczna ma ogromne znaczenie dla skutecznego oczyszczania. Regularne wylewanie oleju, gorącego tłuszczu czy resztek smażenia do kanalizacji może zaburzyć pracę mikroorganizmów, przyspieszyć powstawanie osadów i skrócić żywotność całego systemu.
Czy za wylewanie oleju do kanalizacji można dostać mandat?
Wylewanie oleju do toalety lub zlewu może mieć nie tylko konsekwencje techniczne, ale również finansowe. Jeżeli tłuszcz doprowadzi do zatoru, awarii, cofnięcia ścieków albo uszkodzenia instalacji, właściciel nieruchomości może zostać obciążony kosztami usunięcia szkody. W określonych sytuacjach możliwe są również sankcje wynikające z lokalnych regulaminów utrzymania czystości i porządku.
Nie oznacza to, że każda jednorazowa pomyłka automatycznie kończy się mandatem. Warto jednak pamiętać, że zużyty olej kuchenny jest odpadem, którego należy pozbywać się w prawidłowy sposób. Gminy organizują system selektywnej zbiórki odpadów, a mieszkańcy mogą korzystać m.in. z Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Dzięki temu zużyty olej spożywczy nie musi trafiać do kanalizacji, rur odpływowych ani oczyszczalni ścieków.
Gdzie wyrzucić zużyty olej kuchenny?
Sposób postępowania ze zużytym olejem zależy przede wszystkim od jego ilości. Jeżeli na patelni została tylko niewielka ilość tłuszczu, można poczekać, aż ostygnie, a następnie wytrzeć naczynie ręcznikiem papierowym. Taki ręcznik wyrzuca się do śmieci zmieszanych. To najprostsze rozwiązanie po smażeniu potraw, które nie wymagają dużej ilości oleju.
Inaczej wygląda sytuacja po smażeniu frytek, pączków, mięsa lub innych produktów zanurzonych w głębokim tłuszczu. Wtedy zużyty olej należy najpierw ostudzić, a następnie przelać do odpowiedniego pojemnika. Najczęściej zaleca się plastikową butelkę PET, ponieważ jest lekka, szczelna i bezpieczna w transporcie. Oddanie tłuszczu do wyznaczonego punktu jest lepszym rozwiązaniem niż utylizowanie go w toalecie. Czasem nadaje się on do ponownego przetworzenia.
Zużytego oleju nie należy wylewać do kompostu, ogrodu, toalety, zlewu ani studzienki kanalizacyjnej. Nawet jeśli jest to olej roślinny, jego nadmiar może zanieczyszczać środowisko naturalne, pogarszać warunki tlenowe w wodzie i powodować szybsze psucie się odpadów organicznych.
Nie tylko olej po smażeniu – jakie tłuszcze kuchenne trzeba segregować?
Do odpowiedniego pojemnika można oddawać nie tylko olej po smażeniu frytek. Segregacji podlega także zużyty olej roślinny, olej rzepakowy, olej słonecznikowy, oliwa z oliwek, tłuszcz z marynat oraz olej jadalny pozostały po produktach spożywczych. Dobrym przykładem są suszone pomidory, oliwki, papryka, sery, czosnek lub inne produkty przechowywane w oleju. Nie ma znaczenia, czy tłuszcz był używany do smażenia, pieczenia, marynowania czy przechowywania żywności. Jeśli jest to olej spożywczy albo inny tłuszcz jadalny, nie powinien trafiać do rur kanalizacyjnych. Najbezpieczniej zebrać go do szczelnego pojemnika i oddać do dalszego przetworzenia.
Nie należy natomiast mieszać zużytego oleju kuchennego z olejem silnikowym, chemikaliami, farbami, rozpuszczalnikami ani innymi odpadami niebezpiecznymi. Takie odpady wymagają osobnej utylizacji i nie powinny trafiać do pojemników przeznaczonych na tłuszcze kuchenne.
Czy olej po smażeniu można wykorzystać ponownie?
Olej po jednym smażeniu można czasem wykorzystać ponownie, ale tylko pod pewnymi warunkami. Tłuszcz nie powinien być przypalony, bardzo ciemny, spieniony ani zanieczyszczony dużą ilością resztek jedzenia. Jeżeli ma nieprzyjemny zapach, wygląda mętnie albo był długo podgrzewany w wysokiej temperaturze, lepiej zrezygnować z ponownego użycia.
Przed ponownym wykorzystaniem olej należy przecedzić, aby usunąć z niego drobne resztki potraw. Następnie trzeba przechowywać go w szczelnie zamkniętym pojemniku, w chłodnym i zacienionym miejscu. Nie powinno się jednak używać tego samego oleju wielokrotnie, ponieważ każde kolejne smażenie pogarsza jego jakość i może przyspieszać psucie tłuszczu. Jeśli nie masz pewności, czy stary olej nadal nadaje się do użycia, bezpieczniej przeznaczyć go do właściwej utylizacji. W ten sposób chronisz zarówno zdrowie domowników, jak i instalację kanalizacyjną.
Czego nie wolno robić ze zużytym olejem kuchennym?
Zużytego oleju kuchennego nie należy wylewać do toalety, zlewu, kanalizacji deszczowej, ogrodu ani kompostownika. Nie powinno się też pozbywać dużej ilości tłuszczu luzem razem ze śmieciami zmieszanymi. Mała ilość oleju wytarta papierowym ręcznikiem nie stanowi większego problemu, ale większe ilości trzeba zebrać do pojemnika i oddać w odpowiednim miejscu. Nie należy również przelewać gorącego oleju do plastikowej butelki. Najpierw trzeba poczekać, aż ostygnie. Nie warto też mieszać zużytego oleju spożywczego z innymi tłuszczami technicznymi, paliwem, olejem silnikowym czy chemikaliami, ponieważ utrudnia to jego dalsze przetwarzanie.
Najważniejsza zasada jest prosta: olej po smażeniu nie powinien trafiać do rur. Jeśli chcesz uniknąć zatorów, nieprzyjemnego zapachu, awarii i kosztów usuwania oleju z instalacji, przelewaj zużyty tłuszcz do szczelnego pojemnika i oddawaj go do PSZOK lub specjalnego punktu zbiórki.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Oleju kuchennego nie należy wylewać do toalety, ponieważ stygnie w rurach, osadza się na ich ściankach i może tworzyć twarde tłuszczowe zatory. Takie działanie zwiększa ryzyko awarii instalacji kanalizacyjnej i utrudnia pracę oczyszczalni ścieków.
Nie. Wylewanie oleju do zlewu jest równie szkodliwe jak wylewanie go do toalety. Olej nie spływa bez śladu z wodą, tylko przykleja się do ścianek rur odpływowych i stopniowo ogranicza ich średnicę.
Olej po smażeniu frytek należy ostudzić, przecedzić, jeśli chcesz użyć go ponownie, albo przelać do plastikowej butelki PET i oddać do PSZOK lub specjalnego pojemnika na zużyty olej jadalny.
Tak, ale tylko w odpowiedniej formie. Jeżeli na patelni została niewielka ilość tłuszczu, można wytrzeć ją papierowym ręcznikiem i wyrzucić ręcznik do odpadów zmieszanych. Nie należy natomiast wlewać płynnego oleju luzem do kosza.
Tak. Zużyty olej kuchenny można oddać do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, jeśli dany PSZOK przyjmuje tego typu odpady. Warto wcześniej sprawdzić zasady obowiązujące w swojej gminie, ponieważ sposób przyjmowania oleju może się różnić.
Nie. Gorący olej trzeba najpierw ostudzić. Wlanie gorącego tłuszczu do plastikowej butelki może ją odkształcić, uszkodzić albo doprowadzić do poparzenia.
Nie. Oleju po smażeniu nie należy wylewać do kompostownika. Tłuszcz może zaburzać proces kompostowania, przyspieszać psucie odpadów i powodować nieprzyjemny zapach.
Tak, jeśli trafia do kanalizacji, gleby lub wód powierzchniowych. Tłuszcz może tworzyć warstwę ograniczającą dostęp tlenu, utrudniać oczyszczanie ścieków i powodować nieprzyjemny odór podczas rozkładu.
Tak, ale tylko wtedy, gdy nie jest przypalony, nie pieni się, nie ma nieprzyjemnego zapachu i nie zawiera dużej ilości resztek jedzenia. Przed ponownym użyciem należy go przecedzić i przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku.
Segregacja zużytego oleju chroni rury, oczyszczalnie ścieków i środowisko naturalne. Dodatkowo olej może zostać poddany recyklingowi i wykorzystany w dalszym przetwórstwie przemysłowym, m.in. do produkcji biopaliw.

