Osoby mieszkające na terenach wsi oraz przedmieść, które nie znajdują się w zasięgu miejskiej sieci kanalizacyjnej, muszą zdecydować się na urządzenia, które umożliwią im bezpieczne i efektywne utylizowanie ścieków. Jednym z popularniejszych rozwiązań jest szambo ekologiczne, będące alternatywą zarówno dla szamba tradycyjnego, jak i biologicznej oczyszczalni ścieków. W artykule opisujemy, jak działają urządzenia tego typu i kiedy warto się na nie zdecydować.
Zasada działania szamba ekologicznego
Szamba ekologiczne, zwane też oczyszczalniami z drenażem rozsączającym, zbudowane są w oparciu o osadnik gnilny oraz montowany za nim układ drenów, czyli prefabrykowanych przewodów służących do rozprowadzania ścieków.
W oczyszczalni drenażowej pierwszy etap oczyszczania zachodzi w osadniku gnilnym. Ścieki są tam podczyszczane mechanicznie i biologicznie w warunkach beztlenowych. Następnie trafiają do drenażu rozsączającego, gdzie w warstwie gruntu zachodzi dalszy, tlenowy etap oczyszczania.
Jakie są zalety szamba ekologicznego?
Na inwestycję w szambo ekologiczne decyduje się coraz więcej osób. Urządzenia cieszą się zainteresowaniem m.in. ze względu na swoje zalety, wśród których można wyróżnić:
- niskie koszty instalacji i eksploatacji – zakup, montaż oraz późniejsze użytkowanie szamba ekologicznego nie generuje wysokich kosztów,
- szczelność zbiorników i odporność na uszkodzenia mechaniczne – zbiorniki na ścieki wykonane są z materiałów wysokiej jakości, które wykazują odporność na działanie zarówno czynników zewnętrznych, jak i ścieków czy substancji, które są w nich zawarte,
- aspekty ekologiczne – proces oczyszczania skutkuje powstaniem ścieków, które są w pełni przyjazne dla środowiska naturalnego oraz nie zanieczyszczają wód gruntowych,
- wygodną obsługę – szamba ekologiczne to urządzenia niemal w pełni bezobsługowe.
Z czego składa się szambo ekologiczne?
Budowa szamba ekologicznego nie ogranicza się do samego zbiornika. System obejmuje kilka współpracujących ze sobą elementów, które odpowiadają za wstępne podczyszczanie ścieków oraz ich dalsze rozprowadzanie w gruncie.
Podstawowym elementem instalacji jest osadnik gnilny. To właśnie w nim ścieki przechodzą pierwszy etap podczyszczania. Cięższe zanieczyszczenia opadają na dno i tworzą osad, natomiast tłuszcze oraz lżejsze substancje gromadzą się na powierzchni. W zbiorniku zachodzą również procesy biologiczne z udziałem mikroorganizmów beztlenowych.
W ostatniej komorze osadnika znajduje się wkład filtracyjny, który ogranicza przedostawanie się zawiesin do dalszej części instalacji i pomaga chronić drenaż przed zamuleniem. Podczyszczone ścieki trafiają następnie do studzienki rozdzielczej, a z niej do poszczególnych nitek drenażu.
Rury drenażowe równomiernie rozprowadzają podczyszczone ścieki w gruncie, gdzie zachodzi dalszy, tlenowy etap oczyszczania. Aby system działał prawidłowo, drenaż musi być odpowiednio dobrany do ilości ścieków oraz warunków gruntowo-wodnych na działce.
Jak wygląda użytkowanie szamba ekologicznego?
W celu zapewnienia prawidłowej pracy oczyszczalni zaleca się co najmniej raz w roku skontrolować i oczyścić wkład filtracyjny. Wkład znajduje się w specjalnym koszu, który można wyjąć i przepłukać bieżącą wodą pod ciśnieniem. Osadnik gnilny należy opróżniać z nagromadzonego osadu co najmniej raz w roku. Procesy biologiczne zachodzące w oczyszczalni można dodatkowo wspomagać biopreparatami EKO-BIO, zawierającymi odpowiednio dobrane kultury bakterii i enzymy wspomagające rozkład substancji organicznych. Preparaty należy stosować regularnie, zgodnie z zaleceniami producenta.
Zakup szamba ekologicznego jest więc świetnym rozwiązaniem dla osób, które cenią sobie wygodę obsługi i efektywność działania jednocześnie. Są to urządzenia wyjątkowo trwałe, a większość producentów udziela wieloletniej gwarancji na wszystkie ich podzespoły, dlatego z powodzeniem mogą być użytkowane przez długi czas.
Przeczytaj również: Akcesoria do szamb ekologicznych – przegląd rozwiązań.
Akcesoria do szamb ekologicznych. Przegląd rozwiązań
Szamba ekologiczne to potoczna nazwa przydomowych oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym. Dzięki takim ekologicznym oczyszczalniom ścieki stają się przyjazne dla środowiska i nie zanieczyszczają wód gruntowych. Jednak aby tak się stało i szambo ekologiczne działało we właściwy sposób, konieczne jest stosowanie odpowiednich akcesoriów.
Jakie są rodzaje szamb ekologicznych?
Na rynku dostępne są m.in. zbiorniki betonowe i plastikowe szamba ekologiczne. Zbiorniki wykonane z betonu wyróżniają się dużą masą i odpornością na nacisk gruntu. Ich ciężar ogranicza ryzyko wypchnięcia konstrukcji przez wody gruntowe, jednak transport i montaż wymagają zazwyczaj użycia ciężkiego sprzętu. Bardzo ważna jest również jakość wykonania połączeń, która wpływa na szczelność całego zbiornika.
Szamba ekologiczne z tworzywa sztucznego są lżejsze, odporne na korozję i łatwiejsze w transporcie. Ich montaż można przeprowadzić sprawniej, ale zbiornik musi zostać prawidłowo posadowiony i zabezpieczony zgodnie z wymaganiami producenta. Ma to szczególne znaczenie przy wysokim poziomie wód gruntowych oraz w trudnych warunkach gruntowych.
W przypadku oczyszczalni drenażowych różnice dotyczą również liczby komór osadnika, jego pojemności oraz długości układu drenów. Na rynku dostępne są zarówno zbiorniki jednokomorowe, jak i konstrukcje wyposażone w dodatkowe przegrody oraz systemy filtracyjne. Wybór konkretnego rozwiązania powinien wynikać z liczby użytkowników, przewidywanej ilości ścieków oraz warunków panujących na działce.
Szambo ekologiczne a tradycyjne szambo
Podstawowa różnica między szambem ekologicznym z drenażem rozsączającym a tradycyjnym szambem dotyczy sposobu postępowania ze ściekami. Tradycyjne szamba budowane są jako szczelne zbiorniki bezodpływowe. Gromadzą wszystkie nieczystości powstające w budynku, dlatego wymagają częstego opróżniania i regularnego wywozu.
W systemie drenażowym ścieki nie są wyłącznie magazynowane. Najpierw przechodzą przez etap wstępnego oczyszczania w osadniku gnilnym, a następnie są odprowadzane do gruntu przez rury drenażowe. W praktyce oznacza to mniejszą ilość osadu wymagającego wywozu i zwykle niższe koszty eksploatacji niż w przypadku tradycyjnego zbiornika.
Szambo ekologiczne a przydomowa oczyszczalnia ścieków
Szambo ekologiczne i przydomowa oczyszczalnia ścieków nie zawsze oznaczają dokładnie ten sam system. Oczyszczalnie drenażowe wykorzystują osadnik gnilny oraz naturalne procesy biologiczne zachodzące w gruncie. Przydomowe oczyszczalnie biologiczne prowadzą natomiast bardziej intensywny proces oczyszczania ścieków wewnątrz specjalnie zaprojektowanego zbiornika.
Oczyszczalnia biologiczna może działać z wykorzystaniem osadu czynnego, złoża biologicznego albo obu tych technologii jednocześnie. Mikroorganizmy rozkładają materię organiczną w kontrolowanych warunkach, często przy udziale systemu napowietrzania. Oczyszczone ścieki mogą być następnie odprowadzane do gruntu przez drenaż, studnię chłonną lub inne rozwiązanie dobrane do warunków na działce.
Oczyszczalnie drenażowe są prostsze pod względem konstrukcyjnym i zwykle nie wymagają stałego zasilania urządzeń napowietrzających. Ich skuteczność jest jednak silnie uzależniona od przepuszczalności gruntu i poziomu wód gruntowych. Przydomowa oczyszczalnia biologiczna jest bardziej zaawansowana, ale może być dobrym rozwiązaniem w trudnych warunkach gruntowych lub na działce, na której nie można wykonać klasycznego, rozległego drenażu.
Przeczytaj też: Szambo ekologiczne czy przydomowa oczyszczalnia ścieków?
Szambo ekologiczne czy przydomowa oczyszczalnia ścieków?
Osoby, które budują nowy dom i nie mają możliwości podciągnięcia do niego kanalizacji, muszą jakoś rozwiązać problem odprowadzania ścieków. Coraz więcej z nich odchodzi od tradycyjnych szamb, wybierając przydomowe oczyszczalnie ścieków lub szamba ekologiczne. Czym oba urządzenia różnią się od siebie?
Jakie warunki musi spełniać działka?
Montaż szamba ekologicznego z drenażem rozsączającym wymaga odpowiednich warunków gruntowych. Przed rozpoczęciem inwestycji warto sprawdzić rodzaj gruntu, jego przepuszczalność oraz poziom wód gruntowych. Parametry te wpływają na możliwość skutecznego odprowadzania podczyszczonych ścieków. Najlepsze warunki dla oczyszczalni drenażowej zapewniają grunty dobrze przepuszczalne, takie jak piaski i żwiry. W przypadku gruntów gliniastych lub słabo przepuszczalnych ścieki mogą być odprowadzane zbyt wolno. Może to prowadzić do przeciążenia systemu, cofania się ścieków albo stopniowego zamulania rur drenażowych.
Problem może stanowić także wysoki poziom wód gruntowych. Między drenażem a najwyższym poziomem wód gruntowych trzeba zachować odpowiednią warstwę gruntu, aby proces oczyszczania tlenowego mógł przebiegać prawidłowo. Jeżeli nie jest to możliwe, konieczne może być podniesienie drenażu, wykonanie nasypu filtracyjnego albo wybór innego sposobu odprowadzania ścieków.
Na działce musi znajdować się również odpowiednia powierzchnia pod układ drenów. Wielkość drenażu dobiera się do liczby użytkowników, ilości ścieków i chłonności gruntu. Należy także zachować wymaganą odległość instalacji od budynku, granic działek sąsiadujących, przewodów instalacyjnych oraz ujęcia wody pitnej. Szczegółowe wymagania zależą od rodzaju zbiornika i sposobu odprowadzania ścieków, dlatego przed montażem warto sprawdzić obowiązujące przepisy lokalne i warunki techniczne.
Jak dobrać wielkość szamba ekologicznego?
Aby dobrać wielkość szamba ekologicznego, należy zacząć od określenia liczby stałych użytkowników. Znaczenie ma także sposób korzystania z budynku. Innego systemu potrzebuje dom zamieszkany przez cały rok, a innego domek letniskowy używany jedynie w weekendy i podczas urlopu.
Przyjmuje się, że średnie dobowe zużycie wody może wynosić około 150 litrów na jedną osobę. Rzeczywista ilość ścieków zależy jednak od nawyków domowników, wyposażenia domu oraz częstotliwości korzystania z pralki, zmywarki, wanny i prysznica. System powinien być przygotowany także na chwilowe zwiększenie ilości ścieków, na przykład podczas pobytu gości.
Pojemność osadnika musi zapewniać odpowiednio długi czas przetrzymania ścieków. Jest to konieczne, aby części stałe mogły opaść na dno, a procesy biologiczne przebiegały w stabilnych warunkach. Zbyt mały zbiornik może być przeciążany, co zwiększa ryzyko przedostawania się zawiesin do układu drenów. Przy doborze trzeba uwzględnić również powierzchnię i długość drenażu. Nawet prawidłowo dobrany osadnik nie będzie działał skutecznie, jeżeli układ drenów okaże się zbyt mały albo zostanie wykonany w nieodpowiednim gruncie.
Przeczytaj też: Jak prawidłowo dobrać wielkość przydomowego szamba?
Jak prawidłowo dobrać wielkość przydomowego szamba?
Szukasz optymalnego zbiornika bezodpływowego i chcesz uniknąć konieczności zbyt częstego (i kosztownego!) zamawiania wozu asenizacyjnego? W tym artykule wyjaśniamy prosty wzór na obliczenie optymalnej pojemności szamba, uwzględniający liczbę domowników oraz średnie zużycie wody. Przeczytaj nasz poradnik, dobierz wielkość zbiornika idealnie dopasowaną do potrzeb Twojej rodziny i uniknij niepotrzebnych wydatków!
Ile kosztuje szambo ekologiczne?
Cena szamba ekologicznego zależy przede wszystkim od pojemności osadnika, liczby użytkowników, długości drenażu i materiału, z którego wykonano zbiornik. Na koszt inwestycji wpływają również transport, przygotowanie wykopów, wykonanie warstwy filtracyjnej oraz montaż wszystkich elementów instalacji. Warto też pamiętać o tym, że koszty montażu mogą wzrosnąć w trudnych warunkach gruntowych. Dodatkowe wydatki mogą wynikać z konieczności wykonania nasypu, zastosowania przepompowni, wymiany gruntu albo lepszego zabezpieczenia zbiornika przed działaniem wód gruntowych.
Przy wyborze warto uwzględnić także koszty eksploatacji w dłuższej perspektywie. Obejmują one usuwanie osadu, czyszczenie filtrów, zakup preparatów bakteryjnych oraz ewentualne prace konserwacyjne. Prawidłowo dobrane szambo ekologiczne może być ekonomicznym rozwiązaniem, ponieważ nie wymaga tak częstego opróżniania jak tradycyjny zbiornik bezodpływowy.
Ekologiczne szambo typu EKO
Oferta EKO-BIO obejmuje cztery modele oczyszczalni drenażowych. Najmniejszy model EKO-ODR 2500 jest przeznaczony dla maksymalnie 5 użytkowników i wyposażony w osadnik dwukomorowy. Większe modele EKO-ODR 4000, 6000 i 8000, przeznaczone odpowiednio dla maksymalnie 10, 15 i 20 użytkowników, mają osadniki trzykomorowe.
Dostępne w ofercie firmy EKO-BIO szambo ekologiczne typu EKO składa się z osadnika gnilnego, za którym montowany jest układ drenażu rozsączającego. Urządzenie działa podobnie jak biologiczne oczyszczalnie ścieków EKO-BIO. Podstawową różnicą jest proces beztlenowego i tlenowego oczyszczania ścieków, który w szambach nie odbywa się w jednym zbiorniku, ale w wydzielonych sekcjach. W osadniku gnilnym zachodzi oczyszczanie beztlenowe – ścieki przechodzą tu przez specjalny filtr. Następnie przemieszczają się do drenażu rozsączającego, gdzie następuje oczyszczanie tlenowe. Proces ten jest całkowicie ekologiczny i naturalny. Oczyszczone, przyjazne dla środowiska ścieki mogą przenikać do wód gruntowych, nie zanieczyszczając ich.
Przeczytaj także: Zasada działania szamba ekologicznego.
Zasada działania szamba ekologicznego
Każdy domek jednorodzinny musi mieć zapewniony odpowiedni system utylizacji ścieków. Częstym rozwiązaniem jest zbiornik bezodpływowy, czyli innymi słowy – szambo. Jest to podziemny zbiornik, który może być wykonany z betonu. Do niego odprowadzane są ścieki ze wszystkich urządzeń kanalizacyjnych w danym gospodarstwie domowym. Od 2002 roku (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury) zbiorniki bezodpływowe mogą być stosowane wyłącznie na działkach budowlanych, które nie mają możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Najczęściej zadawane pytania
Szambo ekologiczne z osadnikiem gnilnym i drenażem rozsączającym uczestniczy w procesie oczyszczania ścieków. W osadniku zachodzi mechaniczne podczyszczanie i oczyszczanie beztlenowe, natomiast w warstwie gruntu następuje dalsze oczyszczanie tlenowe. Nie należy go mylić ze zwykłym zbiornikiem bezodpływowym, który jedynie gromadzi ścieki.
Osadnik gnilny należy opróżniać z nagromadzonego osadu co najmniej raz w roku. Raz w roku zaleca się również skontrolować i oczyścić wkład filtracyjny. Szczegółowy sposób obsługi powinien być zgodny z instrukcją producenta.
Klasyczna oczyszczalnia z osadnikiem gnilnym i drenażem rozsączającym może działać bez energii elektrycznej, jeżeli ścieki przepływają grawitacyjnie. Zasilanie będzie potrzebne, gdy warunki na działce wymagają zastosowania przepompowni.
Wysoki poziom wód gruntowych może utrudnić wykonanie tradycyjnego drenażu. W takim przypadku konieczne jest indywidualne dobranie instalacji, zastosowanie dodatkowych zabezpieczeń albo wybór innego systemu oczyszczania i odprowadzania ścieków.
Powierzchnia potrzebna do wykonania instalacji obejmuje nie tylko sam osadnik, lecz także układ drenów. Wielkość drenażu zależy od liczby użytkowników, ilości ścieków i przepuszczalności gruntu. Dlatego system nie zawsze będzie odpowiedni dla bardzo małej działki.
Jego pojemność dobiera się przede wszystkim do liczby mieszkańców oraz przewidywanej ilości ścieków. Trzeba także uwzględnić sposób użytkowania budynku, okresowe zwiększenie liczby użytkowników oraz parametry całego systemu drenażowego.
Prawidłowo zaprojektowana i użytkowana instalacja nie powinna powodować uciążliwych zapachów. Ich pojawienie się może świadczyć o problemach z wentylacją, przeciążeniu zbiornika, braku aktywnych bakterii albo niedrożności filtra i drenażu.
Szambo ekologiczne z drenażem może być dobrym rozwiązaniem na działkach o przepuszczalnym gruncie i odpowiedniej powierzchni. Przydomowa oczyszczalnia biologiczna jest bardziej zaawansowana technologicznie i może lepiej sprawdzić się w trudnych warunkach gruntowych. Ostateczny wybór powinien być poprzedzony analizą działki, kosztów montażu i późniejszej eksploatacji.
Prawidłowo dobrany, szczelny i zamontowany system ogranicza ryzyko zanieczyszczenia gleby oraz wód gruntowych. Warunkiem jest zachowanie wymaganych odległości, odpowiedniej warstwy gruntu pod drenażem i regularna konserwacja instalacji.
Zbiorniki z betonu lub tworzywa sztucznego mogą być użytkowane przez wiele lat. Ich wytrzymałość zależy od jakości materiału, prawidłowego montażu, obciążenia gruntu i regularnej obsługi. Najbardziej narażonym na problemy elementem jest zwykle drenaż, który może stopniowo tracić drożność wskutek niewłaściwej eksploatacji.
